Cell culture, Knowledge Center
Fetal Bovine Serum (FBS) คืออะไร? วิธีเลือก Serum สำหรับ Cell Culture ให้เหมาะกับงานวิจัย
บทความ
Fetal Bovine Serum (FBS) คืออะไร? วิธีเลือก Serum สำหรับ Cell Culture ให้เหมาะกับงานวิจัย
บทนำ
Fetal Bovine Serum (FBS) หรือซีรัมจากเลือดลูกวัวในครรภ์ เป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่สุดของอาหารเลี้ยงเซลล์ (Cell Culture Medium) ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในงานวิจัยด้านชีววิทยา เซลล์วิทยา ชีวเวชศาสตร์ การค้นคว้ายา และวิศวกรรมเนื้อเยื่อ
แม้ว่าปัจจุบันจะมี Serum-Free Medium ให้เลือกใช้มากขึ้น แต่ FBS ยังคงเป็นมาตรฐานในห้องปฏิบัติการทั่วโลก เนื่องจากอุดมไปด้วย Growth Factors, Hormones, Carrier Proteins, Lipids และสารอาหารที่ช่วยให้เซลล์สามารถเจริญเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
FBS คืออะไร
FBS เป็นส่วนของซีรัมที่แยกได้จากเลือดลูกวัวในครรภ์ (Fetal Calf)
หลังจากแยกเม็ดเลือดออกแล้ว จะเหลือของเหลวที่ประกอบด้วย
- Albumin
- Growth Factors
- Hormones
- Vitamins
- Amino Acids
- Trace Elements
- Cytokines
- Attachment Factors
สารเหล่านี้ช่วยให้เซลล์สามารถแบ่งตัวและอยู่รอดภายใต้สภาวะเพาะเลี้ยง
ทำไม Cell Culture ต้องใช้ FBS
FBS ทำหน้าที่หลายด้าน ได้แก่
1. ส่งเสริมการแบ่งตัวของเซลล์
Growth Factors ภายใน FBS กระตุ้น Cell Proliferation
2. เพิ่มการยึดเกาะของเซลล์
Fibronectin และโปรตีนหลายชนิดช่วยให้ Adherent Cells เกาะบน Culture Surface ได้ดีขึ้น
3. ลด Cell Stress
FBS ช่วยป้องกันความเสียหายจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม
4. เป็นแหล่งสารอาหาร
ประกอบด้วยกรดอะมิโน วิตามิน ไขมัน และโปรตีนที่จำเป็น
ความเข้มข้นของ FBS ที่นิยมใช้
โดยทั่วไป
| Cell Type | FBS |
|---|---|
| HEK293 | 10% |
| HeLa | 10% |
| CHO | 10% |
| NIH3T3 | 10% |
| Primary Cells | 10–20% |
ความเข้มข้นอาจเปลี่ยนแปลงตาม Cell Line และวัตถุประสงค์ของการทดลอง
Heat Inactivated FBS คืออะไร
Heat Inactivation คือการให้ความร้อนที่
56°C
30 นาที
เพื่อทำลาย Complement Proteins ที่อาจรบกวนการเพาะเลี้ยงเซลล์
เหมาะสำหรับ
- Immunology
- Hybridoma
- Lymphocyte Culture
แต่สำหรับ Cell Line ทั่วไป หลายงานวิจัยพบว่าไม่จำเป็นต้อง Heat Inactivate
วิธีเก็บรักษา FBS
เพื่อรักษาคุณภาพของ Serum ควร
- เก็บที่ −20°C หรือ −80°C
- หลีกเลี่ยง Freeze-Thaw หลายครั้ง
- แบ่งเป็น Aliquot ก่อนใช้งาน
- ละลายที่ 4°C ข้ามคืน
- ผสมเบา ๆ ก่อนเติมลงใน Medium
วิธีเลือก FBS ให้เหมาะกับงานวิจัย
ควรพิจารณา
Cell Type
Primary Cell
Cancer Cell
Stem Cell
Hybridoma
Country of Origin
- Australia
- New Zealand
- USA
- South America
แต่ละแหล่งผลิตมีมาตรฐานแตกต่างกัน
Quality Testing
ควรเลือก FBS ที่ผ่านการทดสอบ
- Sterility
- Endotoxin
- Mycoplasma
- Virus
- Hemoglobin
- IgG
ข้อควรระวัง
ไม่ควร
- อุ่น FBS ด้วยไมโครเวฟ
- เขย่าแรง
- แช่แข็งซ้ำหลายรอบ
- ใช้ FBS คนละ Lot ในการทดลองเดียวกัน
เพราะอาจทำให้ผลการทดลองคลาดเคลื่อน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
FBS ต่างจาก Calf Serum อย่างไร
FBS มี Growth Factors สูงกว่าและเหมาะกับ Cell Culture มากกว่า
จำเป็นต้อง Heat Inactivate ทุกครั้งหรือไม่
ไม่จำเป็น ขึ้นกับ Cell Type และ Protocol
FBS ใช้ได้นานเท่าไร
เมื่อเก็บที่ −20°C สามารถเก็บได้ประมาณ 5 ปี ตามคำแนะนำของผู้ผลิต
สรุป
Fetal Bovine Serum (FBS) ยังคงเป็นองค์ประกอบสำคัญของ Cell Culture Medium ในงานวิจัยด้านชีววิทยาและชีวการแพทย์ การเลือก FBS ที่มีคุณภาพและเหมาะสมกับชนิดของเซลล์จะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือและความสามารถในการทำซ้ำของผลการทดลอง
