DMEM Medium คืออะไร? คู่มือเลือกอาหารเลี้ยงเซลล์สำหรับงาน Cell Culture

บทนำ

อาหารเลี้ยงเซลล์ (Cell Culture Medium) เป็นปัจจัยพื้นฐานที่กำหนดความสำเร็จของการเพาะเลี้ยงเซลล์ โดยทำหน้าที่เป็นแหล่งสารอาหาร พลังงาน และองค์ประกอบที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของเซลล์ หนึ่งในอาหารเลี้ยงเซลล์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือ DMEM (Dulbecco’s Modified Eagle Medium) ซึ่งถูกนำมาใช้ในห้องปฏิบัติการด้านชีววิทยา โมเลกุลชีววิทยา เวชศาสตร์ฟื้นฟู และการพัฒนายา

DMEM ได้รับการพัฒนาจากสูตร Eagle’s Minimum Essential Medium (EMEM) โดยเพิ่มความเข้มข้นของกรดอะมิโน วิตามิน และกลูโคส เพื่อรองรับการเจริญเติบโตของเซลล์สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิด

---

DMEM Medium คืออะไร

DMEM DMEM Medium คืออะไร?หรือ Dulbecco’s Modified Eagle Medium เป็นอาหารเลี้ยงเซลล์ชนิด Basal Medium ที่ประกอบด้วยสารอาหารที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเซลล์ เช่น

• กรดอะมิโน (Amino Acids)
• วิตามิน (Vitamins)
• เกลือแร่ (Inorganic Salts)
• กลูโคส (Glucose)
• Sodium Bicarbonate สำหรับควบคุมค่า pH
• Phenol Red (ในบางสูตร) เพื่อแสดงการเปลี่ยนแปลงของค่า pH

DMEM มักใช้ร่วมกับ Fetal Bovine Serum (FBS) เพื่อเพิ่ม Growth Factors และสารอาหารที่ช่วยกระตุ้นการแบ่งตัวของเซลล์

---

ความแตกต่างระหว่าง DMEM High Glucose และ Low Glucose

DMEM มีหลายสูตร โดยที่นิยมที่สุดคือ

ชนิด	ความเข้มข้นของกลูโคส	การใช้งาน
Low Glucose	1 g/L	เซลล์ที่ต้องการระดับน้ำตาลใกล้เคียงสรีรวิทยา
High Glucose	4.5 g/L	เซลล์ที่แบ่งตัวเร็ว เช่น HeLa, HEK293, CHO

การเลือกสูตรที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์และวัตถุประสงค์ของการทดลอง

---

องค์ประกอบสำคัญของ DMEM

DMEM ประกอบด้วยสารอาหารหลายชนิด เช่น

• L-Glutamine
• Calcium Chloride
• Magnesium Sulfate
• Potassium Chloride
• Sodium Chloride
• Sodium Pyruvate (ในบางสูตร)
• Sodium Bicarbonate

ส่วนประกอบเหล่านี้ช่วยสนับสนุนการสร้างพลังงาน การสังเคราะห์โปรตีน และการแบ่งตัวของเซลล์

---

เซลล์ที่นิยมใช้ DMEM

DMEM เหมาะสำหรับเซลล์หลายชนิด เช่น

• HEK293
• HeLa
• NIH/3T3
• CHO
• Vero
• Fibroblast
• Mesenchymal Stem Cells (บางโปรโตคอล)

อย่างไรก็ตาม ควรตรวจสอบคำแนะนำจากผู้ผลิต Cell Line หรือ ATCC ก่อนเลือกสูตรอาหารเลี้ยงเซลล์

---

การเตรียม DMEM ก่อนใช้งาน

โดยทั่วไป DMEM จะต้องเติมสารเพิ่มเติมก่อนใช้งาน ได้แก่

• Fetal Bovine Serum (FBS) 10%
• Penicillin-Streptomycin (ตามความเหมาะสม)
• L-Glutamine หากสูตรไม่มีส่วนประกอบนี้

หลังเตรียมเสร็จ ควรกรองผ่านไส้กรองขนาด 0.22 ไมครอน (หากไม่ได้ใช้ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปแบบปลอดเชื้อ) และเก็บรักษาที่ 2–8°C

---

การเก็บรักษา

• เก็บ DMEM ที่ยังไม่เปิดใช้ที่อุณหภูมิ 2–8°C
• หลีกเลี่ยงแสงโดยตรง เนื่องจากวิตามินบางชนิดเสื่อมสภาพได้
• ไม่ควรใช้หลังหมดอายุหรือหากพบการเปลี่ยนสีผิดปกติ

---

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ใช้สูตร High Glucose กับเซลล์ที่ต้องการ Low Glucose
• เติม FBS ในสัดส่วนไม่เหมาะสม
• ใช้ Medium ที่เปลี่ยนสีเนื่องจากค่า pH ผิดปกติ
• อุ่น Medium ซ้ำหลายครั้งจนคุณภาพลดลง

---

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

DMEM กับ RPMI-1640 ต่างกันอย่างไร?

DMEM มีความเข้มข้นของกรดอะมิโนและวิตามินสูงกว่า RPMI-1640 จึงเหมาะกับเซลล์บางชนิดที่มีความต้องการสารอาหารสูง

จำเป็นต้องเติม FBS ทุกครั้งหรือไม่?

สำหรับเซลล์ส่วนใหญ่ จำเป็นต้องเติม FBS หรือ Serum ทดแทน เว้นแต่จะใช้ Serum-Free Medium ที่ออกแบบมาเฉพาะ

ทำไม DMEM เปลี่ยนเป็นสีเหลือง?

Phenol Red ใน DMEM จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเมื่อค่า pH ลดลง ซึ่งอาจเกิดจากการสะสมของกรดจากการเจริญเติบโตของเซลล์ หรือการปนเปื้อนของจุลชีพ

---

สรุป

DMEM เป็นอาหารเลี้ยงเซลล์พื้นฐานที่ได้รับความนิยมสูงในงานวิจัยด้าน Cell Culture การเลือกสูตรที่เหมาะสม การเตรียมอาหารเลี้ยงเซลล์อย่างถูกต้อง และการเก็บรักษาตามคำแนะนำของผู้ผลิต จะช่วยเพิ่มความสม่ำเสมอของผลการทดลองและลดความแปรปรวนในการเพาะเลี้ยงเซลล์

บทความที่เกี่ยวข้อง

• Cell Culture คืออะไร
• Fetal Bovine Serum (FBS) คืออะไร
• PBS คืออะไร
• Trypsin คืออะไร
• CO₂ Incubator คืออะไร
• Biosafety Cabinet คืออะไร
• Mycoplasma Contamination in Cell Culture

---

Call to Action

Prostar Biomed จำหน่าย DMEM Medium, Cell Culture Media, Fetal Bovine Serum (FBS), PBS, Trypsin และรีเอเจนต์สำหรับงานวิจัยจากผู้ผลิตชั้นนำระดับโลก พร้อมทีมผู้เชี่ยวชาญให้คำปรึกษาในการเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับงานวิจัยและการเพาะเลี้ยงเซลล์ของคุณ